BIZKAIKO ELIZAREN HISTORI AKIBUA Noviembre 29, 2007

SARRERA:

Eraikin hau Derion kokatzen da. 30.hamarkada baino arinago zoroetxe bat izateko proiektua egin zen. Gerra Zibiliean bertan behera geratu zen proiektu hori. 1951an Vega arkitektoak berritu zuen Elizbarrutiko Seminarioa bertan ezartzeko 1960tik aurrera.

ORDUTEGIA:

Astelehen, ostegun eta ostiraletan: 9.30tik 13.30ra.

Astearte eta asteazkenetan: 9.30tik 13.30ra. 16tik 20ra.

Aldez aurretik eskatu behar da ordua.

Abuztuan itxita.

ZERBITZUEN ESKAKIZUNA:

• SAKRAMENTU ERREGISTROEN FORMULARIOEN KONTSULTA:

Lehenik eta behin sakramentua aukeratzea beharrezko da. Jarraian aurkitu nahi den pertsonaren izen abizenak eta data konkretu bat.

• ESKAERA FORMULARIOA:

Korreo arrunt baen moduan funtzionatzen du. Datuak jasotzean eskaera aurrera eraman daitekeen begiratu eta korreo elektroniko baten bidez informazten gaituzte.

ZERBITZUEN DATUAK:

Beharrezkoa da ondorengo datu hauek jartzea:

1. Zerbitzuaren arrazoia.
2. Ikerketa genealogikoa.
3. Herentziak eta testamentuak.
4. Nazionalitatea.
5. Ikerketa historikoa.
6. Besterik.

ZERBITZU MOTAK:

• FOTOKOPIA ARRUNTA:

Mikrofilmaren ekoizpen zuzena. Informazio balio dauka. Zerbitzuaren prezioa 3 euro da.

• FOTOKOPIA KAUTOTIKOA:

Mikrofilmaren ekoizpen zuzena. Informazio balioa, balio juridikoa eta forgagiria ditu. Zerbitzuaren prezioa 10 euro da.

• IMAGEN DIGITALA SINPLE INPRIMITUA:

Imagen digitalaren erreprodukzio zuzena inprimitua. Informazio balioa du. Zerbitzuaren prezioa 3 euro da.

• IMAGEN DIGITALA KAUTOTIKOKI INPRIMATUA:

Imagen digitalaren erreprodukzio zuzena inprimitua. Informazio balioa, balio juridikoa eta frogagiria du. Zerbitzuaren prezioa 10 euro da.

• ZIURTAGIRIA:

Formulario inpresoa da, zeina sinatua y seilatua dituen agiri sakramentalaren datu guztiak. Frogagiria eta balio legala du. Zerbitzuaren kostea 20 euro du 1900. urtea baino lehenago jaiotakoentzat, osteanjaio zirenentzat 15 euroko kostea du.

• KOPIA LITERALA:

Formulario inpresoa da, zeina sinatua y seilatua dituen agiri sakramentalaren datu guztiak. Balore informatiboa eta juridikoa du eta frogagiria du. Zerbitzuaren kostea 20 eurokoa da 1900. urtea baino lehenago jaiotakoentzat, osteanjaio zirenentzat 15 euroko kostea du.

BIBLIOGRAFIA:

• www.aheb-beha.org

AURKI BILATZAILEA Noviembre 27, 2007

• DEFINIZIOA: 

Aurki Eibar.org-k bultzatzen duen atari euskalduna da. CodeSyntax enpresaren laguntzarekin eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren euskara eta teknologia berriaken deialdiko diru laguntzarekin sortu da. Aurki euskarazko bilatzaileaz eta Jarioaz osatua dago.

• EUSKARAZKO BILATZAILEA:

1999. urtean Aurki.com euskal webguneen direktorioa besterik ezuela jaio zen. Oinarri teknikoa eta azpiegitura nazioarteko bilatzaile batena zituen, Open Directory Project edo Dmoz.org delakoarena. Gaur egun, euskerazko bilatzaileen hazkundea dela eta, proiektu honek indarra galdu du. Ondorioz, une honetan, Google Coop bilaketa-sistema txertatu dute Aurki.com-eko bilatzaile bezala.

• JARIOA:

Atariaren bigarren osagarri nagusi da. 2005. urteko urtarrilean ireki zen. Egun, bera da Aurki.com webgunearen ardatz nagusia. Hau da, RSS edo XML jario edo feed-en bidez informazio eguneratua ematen duten euskarazko Interneteko baliabideak dira. Beste era batera esanda, euskarazko sareko hainbat informazio iturritatik elikatzen den albistegi automatizatu bat da.

Aurkik harpidetza sistema ere badu nahi duenak bere iturri propioak zehaztu eta kontsulta ditzan.

• AMAITZEKO:

Amaitzeko esatea, atari honek hainbat atal dituela, hots,  ezagutza arlo bakoitzari dagokion bat. Gure ikasgai honekin lotua Zientzia eta Teknologia deritzon atala daukagu. Hainbatetan lagungarri izango duguna.

BIBLIOGRAFIA:

• www.aurki.net

CINDOC Noviembre 27, 2007

• DEFINIZIOA:

CINDOC gaztelerazko “Centro de Información y Documentación Científica“tik dator. Ikerketa zientifikoen goreneko kontseiluaren organismo bat dugu. Bere helburua, analizatzea, errekopilatzea, hedatzea eta ezagutzaren area guztietan informazio zientifikoa bultzatzean datza.

• HISTORIA:

CINDOCen sorrera 1992an kokatzen da. Zientzia eta teknologiaren gaineko dokumentazio eta informazio institutuaren ICYTen (Instituto de Información y Documentación en Ciencia y Tecnología) eta Humanitateen eta gizarte-zientzien gaineko informazio eta dokumentazio institutuaren ISOC (Instituto de información y Documentación en Ciencias sociales y Humanidades) arteko emaitza da. Bien hlburuen forma inegratzailea hartzen du, ezaguzaren arlo guztietan kalitate handiko ikasketa zientifikoa bultzatzeko.

• EZAUGARRIAK:
  5 dira dituen helburuak:

1.  
   1. CSIC-ri dokumentazio egokia prestatzea.
   2. Dokumentazio zientifikoaren arloan ikerketa proiektua garatzea:
      1. Beste zientziekiko erlazioa ikasteko.
      2. Informazi zabaltzeko, batzeko, sistemak eta metodoak desarroiatzeko eta analizatzeko.
      3. Ekoizpen zientifikoarenikasketa bibliometrikoak egiteko.
      4. Ikerketa terminologikoak burutzeko.
   3. Espainako ekoizpen zientifikoabatzea eta zabaltzea.
   4. Erabiltzaileen eskuetan informazio zietifiko zehatza eskura jartzea.
   5. Espezialisten eta erabiltzaileen prestaketa kurtsoak bultzatzea eta bertan parte hartzea.

• BIBLIOGRAFIA:
  • http://www.cindoc.csic.es/info/infobjetivos.html

OPAC Noviembre 27, 2007

• DEFINIZIOA: 

OPAC-en ingeleseko definizioa: Online Public Access Catalogs. Katalogo elektronikoak dira, erabilera publikoko sareko katalogoak izenekoak. Hau da, liburutegi jakin bateko materietara sareko sarrera publikoko artikulu automatizatuari deritzo.

• HISTORIA:

80.hamarkadatik tarjeta katalogoa OPAC-en ordez erabiltzen hasi da gehieneko liburutegi nazionaletan eta unibertsitatekoetan. 1990-tik  OPAC-en oinarritutako testu tipoetako interfazeak Web-ean oinarritutako interfazeengatik ordezkatzen hasi dira. WorldCat-ek erakusten du zenbat liburutegik daukaten liburu edo artikulu bera.

OCLC WorldCat ez da teknikoki OPAC bat bere baitan, baizik eta Macro OPAC bat. Hau da, “una base de datos bibliográfica usada principalmente por el personal de la biblioteca de las instituciones que tienen una suscripción anual a los servicios de OCLC” 

• GAUR EGUN:

Gaur egun, 30.000 liburutegi inguru registro bibliografikoak dituzte OCLC-ko OPAC batean, WorldCat deitutakoa. WorldCat liburutegien materialen katalogo bat da. Liburutegi publiko eta pribatuetako kolaborazioarekin ekoiztua izan da, mundu osoan, baina batez ere, AEB-tan eta Canadan.

OCLC WorldCat ere ikertu daiteke Yahoo eta Google bilatzaileen bidez.

• Integratutako biblioteka sistema gehienak Windows plataforman lan egiten dute.

BIBLIOGRAFIA:

• http://es.wikipedia.org/wiki/OPAC

SOINUJOLEAREN SEMEA Noviembre 17, 2007

Soinujolearen semea, Bernardo Atxaga idatzitako liburua dugu. Hainbat hizkuntzatara itzulitako liburua da.

Bernardo Atxagak honela esaten du liburu honen gainean: « Orain arteko guztia sartu nahi dut liburu batean, eta nire idazle bizitzako atal bat itxi berriro hutsetik hasteko. Horrez gain, jakin-mina daukat, noraino iritsi ote naitekeen lehengo bideetatik, zer-nolako obra idatz dezakedan». 

BIBLIOGRAFIA:

• http://www.atxaga.org/bernardo-atxaga

Ñ-a INTERNETEN! Noviembre 13, 2007

• BERRIKUNTZAK INTERNETEN:

Real Academia Españolako (RAE)ko zuzendariak adierazi duenez, internet Ñ letra Ç letra eta “acentos agudos y llanos” erabili ditzakegu jada.

Izan ere, orain arte interneteko registro sistemek ez zuten uzten ñ-a eta tildeak bezalako “caracteres multilingues”-en erabilera. Baina Urriare 2tik aurrera posible izango da .es helbideetan euren erabilera.

Dena den, interneten oraindik asko dago egiteko. Hala ere, 22 akademia egoteak ñ-aren aldeko apostu zendoa dakar. Akademikoek egiten duten lana interneten presentzia izatea lortu zuten.

Industria, turismo eta komertzioaren ministerioak azaldu duenez, gazteleraren, euskeraren, gallegoaren eta catalanaren marka propioak “podrán incluirse en el registro de dominios “.es”, en cumplimiento de una previsión de la Ley de Medidas de Impulso de la Sociedad de la Información, que se tramita actualmente en el Congreso de los Diputados.”

• BIBLIOGRAFIA:
  • http://www.elcorreodigital.com/alava/20071106/cultura/internet-escribe-20071106.html

LIBURUAK? Noviembre 12, 2007

• SARRERA: 

“¿Libros? edición comercial, universitaria y digital” Joseba Abaituak, Deustuko Unibertsitateko irakasleak, idatzitako artikulua dugu. Bertan liburuak irakurtzeko modu desberdinez hitz egiten da. Hots, modu digitalak edo paperean bertan.

• JON JUARISTI:

Jon Juaristik dioenez: “Tengo una relación coflictiva con el ordenador  una relación física, casi erótica, co el libro. Creo que el libro nos constituye en seres humanos, o sólo la lengua. En el género humano hay algo ontológcamente libresco.”

• PIERRE BOURDIEU:

Pierre Bourdieuk esaten duenez, liburua zera da: “un objeto de doble faz, económica y sinbólia; es a la vez mercancia y sinificación.” Editorea, ordea, zera da: ” es también un personaje dole, que debe sabr conciliar el arte y el dinero, el amor a la literatura y a la búsqueda de beneficio”.

• AMAITZEKO:

Amaitzeko esatea, 786 milioi zuhaitz behar ditugula urtero, urte batean kontsumitzen dugun papera generatzeko. Izan ere, Europan urtero 7280 orri kontsumitzen ditugu eta AEB-tan aldiz 11916 orri. Lur planetako biztanle bakoitzak urtero 1510 orri kontsumitzen ditu.

Beraz, ondoriozta dezakegu papera luxu sostengaezina dela.

• BIBLIOGRAFIA:
  • ¿Libros? Edición comercal, uniersitaria y digital- artkulutik aterata.

ESTEBAN TERREROS Y PANDO Noviembre 12, 2007

” Un ejemplo de las posibilidades de investigación que ofrece el patrimono documental en el Archivo Histórico Eclesiástico de Bizkaia.”

• BIZITZA:

Turtzioz, 1707ko uztailaren 12a – Forlí, 1782ko urtarrilaren 3a. Aitarik gabe zegoela bere lehengo ikasketak jaioterrian egin zituen. Beranduago Mdrilen zuekan osaba batek bere kargua hartu zuen eta horrela erretoriaka eta latina ikasi zituen.

• IKASKETAK ETA LANA :

20 urte zituela Jesusen lagundian sartu zen. Beranduago 3 urtez filosofia ikasi zuen Oropesan. Beranduago teologia Alcalan. Irakasle ere aritu zen. 1767an, Jesusen lagundia kanporatzeko dekretuaren ondorioz, Italiara joan zen. Forlínera hain zuzen.
Honetaz gain, lexikografo, paleografo, itzultzaile eta hizkuntzaren didakta izan zen. Hauek dira argitaratu zituen lanak:

•  
  • Paleografía española (Madril, 1758).
  • Reglas de la lengua toscana o italina (Forlí, 1771).
  • Diccionario castellano con las voces de ciencias y artes y sus
    correspondientes en las tres lenguas francesa, latina é italiana
    (Madril, 1786-1793), 4. lib.

Hauez gain, itzulpen batzuk ere egin zituen. Lexikografo eta itzulpengile bezala destakatu izan du. Adituek diotenez, “XVIII. mendeko hiztegirik garrantzitsuena da, bai
lexiko orokorra eta zientifiko eta teknikoa jaso zituelako, bai egileak artikulu bakoitzean
egindako deskripzio zehatzak direla-eta entziklopedia-izaera duelako”.

• BIBLIOGRAFIA:
  • http://www.aurkinet.net/centenario/terreros-eusk-12.pdf

GLOSARIO Noviembre 12, 2007

Cancionero: Colección de canciones y poesías, por lo común de diversos autores.

Archivo: Conjunto ordenado de documentos que una persona, una sociedad, una institución, etc., producen en el ejercicio de sus funciones o actividades.

Expediente: Conjunto de todos los papeles correspondientes a un asunto o negocio. Se usa señaladamente hablando de la serie ordenada de actuaciones administrativas, y también de las judiciales en los actos de jurisdicción voluntaria.

Glosa:  Explicación o comentario de un texto oscuro o difícil de entender.

Paleógrafo: Persona que profesa la paleografía o tiene en ella especiales conocimientos.

Edición Facsimil: Reproducción exacta de un libro.

Bibliotecnia:  las técnicas que se ocupan del complejo mundo de la edición moderna.

Bibliologia: nociones de la historia y evolución del libro en su contexto cultural.

Biblioteconomia: sistemas de clasificación, técnicas de catalogación, etc. de las bibliotecas, que permiten una adecuada organización de las mismas.

Bibliofilia: se ocupa de los valores materiales del libro.

Tag: El concepto tag es un sistema o servicio de gestión de recursos. Un tag es una etiqueta.

Documentación: termino relativamente reciente con el que se abarca todos los dominios de la comunicación humana.

Documento: todo conocimiento fijado materialmente y que puede ser utilizado para su consulta y estudio

Fondos de los archivos: Un fondo es un conjunto jerarquizado de documentos que reproduce la estructura interna de la persona o personas físicas o jurídicas que lo generan y que se conserva de manera lógica y organizada, de forma que se garantice la difusión conveniente de la información y su conservación y gestión.
De entre todos los tipos de fondos que coexisten en al AHEB-BEHA, los fondos parroquiales son los más importantes desde el punto de vista cuantitativo y cualitativo. En este tipo de fondos se enmarcan todos los archivos y bibliotecas parroquiales cuyos fondos han sido depositados en el AHEB-BEHA.
La propia historia de la diócesis de Bilbao, no erigida como tal hasta 1950, y la ausencia de grandes monasterios en Bizkaia, contribuyen a que la documentación parroquial sea extraordinariamente valorada, porque se convierte en la principal fuente de la memoria viva de una comunidad cristiana que ha ido construyéndose a lo largo de los siglos. Esta documentación, originariamente creada con un valor pastoral, adquiere un valor añadido por la información que aporta sobre las costumbres, la vida sociorreligiosa y el devenir histórico de toda la sociedad de Bizkaia.

ISAD(G): Normas Internacionales de Descripción Archivística, en su 2. ed., 2000. Actualmente se están llevando a cabo los estudios de adaptación descriptiva de la norma a nivel estatal, colaborando el AHEB-BEHA, en el grupo de trabajo de la Comunidad Autónoma del País Vasco.

Cuadro de clasificación marco: En el AHEB-BEHA estamos inmersos en la labor de identificación de series y determinación del cuadro de clasificación general para fondos de tipo parroquial que servirá para dotar de codificación a todas y cada una de las unidades archivísticas de este tipo de fondos, independientemente del volumen de documentación o complejidad.

Influencia geoparriquial: Todas las parroquias llevan implícitas en su propia ubicación una adscripción a un territorio, que constituye su influencia. El estudio de la distribución geoparroquial nos puede dar pistas sobre las necesidades de evangelización, control eclesiástico, religiosidad, pujanza de núcleos de población, etc. de un territorio con diversas características geográficas y demográficas.

LARRAMENDI Noviembre 7, 2007

• HASTEKO:

Deustuko liburutegiko inkunableetako bat Manuel Larramendiren Diccionari trilingüe del Castellano, Bascuence y Latin da. Larramanediren lanen artean, obra hau ezagunena eta eztabaidarik gehien sortu dituena dugu.

• BIZITZA:

Manuel Larramendi Andoainen jaio zen 1690an eta Loiolako jesuiten komentuan hil zen 1766an. Jatorriz Aita Manuel de Garagorri zen arren, Larramendik amaren abizena erabili zuen, dirudienez, ez zelako aitarekin ondo konpontzen. Euskal idazle, suspertzaile eta apologista izan zen. Hamazazpi urterekin jesusen Lagundian sartu zen. Filosofia,  Medina del Campon eta teologia, Salamancako Unibertsitatean ikasi zituen.

• Diccionario trilingüe: Castellano, Bascuence y Latín:

Lan honetan argitaratu berri zen RAEko hiztegi oso hituli nahi izan zuen. Bere helburua espainolei euskara hizkuntzaren abeztasuna erakustea zen. Heriz herri ibiltzen etaliburuak begiratzen hitz ugari bildu zituen baina hala ere hitzen artean bere xelebrekeriak ageri dira. Izan ere, Erdal jatorriko hainbat hitz euskal hitz jatorrak balira bezala aurkezten ditu eta gauza batzuk izendatzeko hiz berriak asmatzen ditu. Beraz, askotan, zaila da jakiten zein hitz diren herriaren ahotik jasoak eta zein berak asmatuak. Larramendik, bere irudimenari esker sortutako hitz batzuk, egungo euskaran erabiltzera iritsi dira, hilezkor eta garrantzi, esaterako.

• LANIK GARRANTZITSUENAK:

GRAMATIKA:

•  
  • El Imposible Vencido 1729

GUTUNAK         

•  
  • Gutuna 1747

HIZTEGIA

•  
  • Dicionario Trilingüe del Castellano, Bascuence, Latin 1745

SAIAKERA

•  
  • De la Antigüedad y universalidad del Bascuence en España 1728
  • Discurso histórico sobre la antigua famosa Cantabria 1736
  • Corografia de Guipuzcoa

•  BIBLIOGRAFIA:
  • http://www.hiru.com/euskal_literatura/euskal_literatura_00950.html
  • http://www.puntubi.com/euskarakultur/larramendimanuel.htm
  • http://eu.wikipedia.org/wiki/Manuel_Larramendi
  • http://zubitegia.armiarma.com/egileak/00285.htm